اسرائیل گذرگاه مرزی کلیدی رفح میان غزه و مصر را بازگشایی کرد

آمبولانس‌ها در سمت مصری گذرگاه مرزی رفح با نوار غزه در صف انتظار ایستاده‌اند (۲ فبروری ۲۰۲۶)

منبع تصویر، AFP

توضیح تصویر، آمبولانس‌ها صبح دوشنبه در سمت مصری گذرگاه رفح در انتظار بودند

پس از بازگشایی گذرگاه مرزی رفح میان نوار غزه و مصر، فلسطینی‌ها عبور و مرور از این گذرگاه را آغاز کرده‌اند.

گذرگاه رفح از ماه می ۲۰۲۴، زمانی که بخش مربوط به نوار غزه آن به تصرف نیروهای اسرائیلی درآمد، تا حد زیادی بسته بوده است.

��رار بود بازگشایی این گذرگاه در مرحله نخست طرح آتش‌بس دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، بین اسرائیل و حماس انجام شود؛ طرحی که از ماه اکتوبر آغاز شد. اما اسرائیل بازگشایی آن را تا زمان تحویل جسد آخرین گروگان اسرائیلی در غزه به تعویق انداخت؛ اقدامی که نهایتاً هفته گذشته انجام شد.

بازگشایی این گذرگاه برای بسیاری از فلسطینی‌ها که آن را شریان حیاتی ارتباط با جهان خارج می‌دانند، مایه آسودگی است؛ هرچند هم‌زمان نارضایتی‌هایی نیز وجود دارد، زیرا تنها تعداد محدودی از افراد اجازه عبور خواهند داشت و اجازه داده نمی‌شود هیچ کالایی از این گذرگاه وارد شود.

طبق اعلام شفاخانه‌های محلی و سازمان جهانی صحت (دبلیو‌اچ‌او)، حدود ۲۰ هزار فلسطینی بیمار و مجروح در انتظار خروج از غزه به‌منظور دریافت خدمات درمانی هستند.

گزارش‌های منتشرشده در رسانه‌های اسرائیلی حاکی است که روزانه تنها ۵۰ مریض، همراه با یک یا دو نفر از بستگان خود، اجازه خروج از غزه را خواهند داشت. همچنین ۵۰ نفر از افرادی که در جریان جنگ از غزه خارج شده‌اند، اجازه بازگشت خواهند داشت.

گذرگاه رفح توسط ناظران اتحادیه اروپا و کارکنان محلی فلسطینی اداره خواهد شد، در حالی که اسرائیل بررسی‌های امنیتی را به‌صورت غیرحضوری انجام می‌دهد.

یک مقام امنیتی اسرائیلی صبح امروز دوشنبه (۲ فبروری/ ۱۳ دلو) اعلام کرد که پس از استقرار تیم‌هایی از مأموریت کمک مرزی اتحادیه اروپا، گذرگاه رفح «اکنون برای تردد ساکنان، هم در مسیر ورودی و هم خروج، باز شده است».

در همین حال، شبکه خبری القاهره که به نهادهای اطلاعاتی مصر نزدیک است، گزارش داد که این گذرگاه «نخستین گروه از فلسطینی‌هایی را که از مصر به نوار غزه بازمی‌گردند، پذیرفته است». این شبکه تأکید کرد که این اقدام در چارچوب تلاش‌های مصر برای تسهیل تردد از طریق گذرگاه رفح انجام شده است.

صابرین الداعمه، یک مادر فلسطینی، به بی‌بی‌سی گفت که امیدوار است بتواند همراه دختر ۱۶ ساله‌اش، روا، که از بیماری کلیوی رنج می‌برد، برای درمان به خارج از کشور سفر کند. او افزود که قصد دارد یکی از گرده‌های خود را به دخترش اهدا کند.

او گفت: «قبلاً درمان او از طریق بررسی مداوم، سونوگرافی و آزمایش‌هایی برای بررسی وضعیت کلیه‌ها انجام می‌شد. از زمان شروع جنگ، به‌دلیل کمبود غذا، گرسنگی و غذایی که مجبور به خوردن آن بود، وضعیتش بدتر شد و به دیالیز نیاز پیدا کرد.»

این مادر فلسطینی افزود: «امیدواریم روند اعزام برای درمان با سرعت بیشتری انجام شود تا بتوانیم هرچه زودتر سفر کنیم، زیرا دخترم به‌شدت ناتوان و خسته شده است. من نیز ۴۵ سال سن دارم و ممکن است با افزایش سن، امکان اهدا برایم وجود نداشته باشد. به همین دلیل عجله داریم.»

مقامات اسرائیلی روز یکشنبه اعلام کردند که بازگشایی آزمایشی گذرگاه رفح انجام شده و به پایان رسیده است.

بیماران منتظر در خان یونس

منبع تصویر، EPA

توضیح تصویر، بیماران فلسطینی در داخل شفاخانه هلال احمر فلسطین در خان یونس، منتظرند تا برای درمان از گذرگاه مرزی رفح عبور کنند.

یک مقام فلسطینی آگاه از ترتیبات این بازگشایی آزمایشی به بی‌بی‌سی گفت که حدود ۳۰ نفر از کارکنان فلسطینی پیش از آغاز مرحله عملیاتی اولیه، به سمت مصری گذرگاه رسیده‌اند.

بر اساس اطلاعات دریافتی بی‌بی‌سی، سازمان جهانی صحت مسئولیت نظارت بر انتقال بیماران از مناطق تحت کنترل حماس را بر عهده خواهد داشت و این بیماران با بس به گذرگاه موسوم به «خط زرد» منتقل شده و سپس وارد مناطق تحت کنترل ارتش اسرائیل خواهند شد.

بر اساس طرح ۲۰ ماده‌ای دونالد ترامپ برای صلح در غزه، بازگشایی گذرگاه رفح در هر دو جهت، مشمول همان سازوکاری خواهد بود که در توافق آتش‌بس پیشین در ماه جنوری سال گذشته اجرا شده بود.

پیش از تصرف این گذرگاه توسط اسرائیل در سال ۲۰۲۴، رفح اصلی‌ترین مسیر خروج فلسطینی‌هایی بود که در جریان جنگ اجازه ترک غزه را داشتند و همچنین یکی از مهم‌ترین مسیر ورود کمک‌های بشردوستانه محسوب می‌شد. در حال حاضر، کمک‌های ورودی از مصر از طریق گذرگاه کرم شالوم تحت کنترل اسرائیل منتقل می‌شوند.

دولت اسرائیل در ماه دسامبر اعلام کرده بود که گذرگاه رفح برای خروج فلسطینی‌ها از غزه بازگشایی خواهد شد، اما مصر اعلام کرد که این گذرگاه تنها در صورتی باز می‌شود که تردد در هر دو مسیر ورودی و خروجی مجاز باشد.

بیش از ۳۰ هزار نفر از ساکنان نوار غزه در سفارت فلسطین در قاهره ثبت‌نام کرده‌اند تا اجازه بازگشت به غزه را دریافت کنند.

بازگشایی گذرگاه رفح به‌دلیل مشروط شدن آن از سوی دولت اسرائیل به تحویل جسد آخرین گروگان کشته‌شده اسرائیلی در غزه، با تأخیر مواجه شده بود.

هفته گذشته، ارتش اسرائیل اعلام کرد که نیروهای این کشور بقایای جسد یک افسر پولیس به نام ران گوِیلی را در یک قبرستان در شمال نوار غزه شناسایی و بازیابی کرده‌اند.

او یکی از ۲۵۱ نفری بود که در جریان حمله حماس و متحدانش به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ ربوده شدند؛ حمله‌ای که بنا بر گزارش‌ها، حدود ۱۲۰۰ کشته برجای گذاشت.

عملیات نظامی اسرائیل در نوار غزه که در واکنش به این حمله آغاز شد، بنا بر اعلام وزارت صحت تحت اداره حماس در این منطقه، تاکنون به کشته شدن بیش از ۷۱ هزار و ۷۹۰ فلسطینی انجامیده است.